Home
Karel van Mander, schilder-boeck, 1604

Karel van Mander, Schilder-boeck, 1604

Karel van Mander (1548 1606)

Schilder en schrijver Karel van Mander zal met zijn Schilder-boeck hele generaties kunstenaars beïnvloeden, dit boek heeft als basisinspiratie gediend voor latere werken over de schilderkunst. Opgegroeid in Vlaanderen vertrok Mander in 1573 naar Italië waar hij meer dan drie jaar in Rome verbleef en waarschijnlijk is Mander in Italië al begonnen met het verzamelen van informatie voor zijn Schilder-boeck. Weer terug in Vlaanderen zal Mander uiteindelijk naar de Noordelijke Nederlanden verhuizen als de Spaanse huursoldaten in 1581 zijn ouderlijk huis platbranden. Het Schilder-boeck uit 1604 was geïnspireerd op Giorgio Vasari’s kunstenaarslevens boek uit 1568 en bestond uit vijf delen, waaronder een verklaring van de diepere betekenissen van de Metamorphoses en aanwijzingen voor het uitbeelden van klassieke goden. In Italië was na de Bijbel de Metamorphoses van de Romeinse dichter Ovidius de belangrijkste bron voor onderwerpen in de historieschilderkunst naast ook de klassieke goden. In het Schilder-boeck worden de levensbeschrijvingen van zowel oude als de moderne Italianen (dit stuk leunt volgens Mander zelf sterk op Vasari), Nederlanders als de Duitsers en de Nederlandse tijdsgenoten van Mander besproken. In 1618, na de dood van Mander, verscheen er een tweede druk waarin Mander ook postuum beschreven wordt. Mander wilde met zijn Schilder-boeck, naast andere Nederlandse schilders bekend maken met de moderne Italiaanse ontwikkelingen, ook vooral (jonge) schilders onderwijzen in alle aspecten van de schilderkunst. De theoretische informatie in het Schilder-boeck was vooral bedoeld om kunstenaars de kennis te geven op intellectueel niveau zodat ze niet langer een simpele handwerker of ambachtsman hoefden te zijn. Mander probeerde hiermee het kunstenaarschap een hogere status te geven, ook bij  de vorsten en edelen. Mander beschouwde portretschilderkunst als een laag genre, dit in tegenstelling tot de historieschilderkunst met zijn religieuze, historische en mythologische onderwerpen waarin de schilder zijn kunnen ten toon kan spreiden in compositie, perspectief, anatomie, de groepering van personen enzovoort. Maar veel schilders moesten ondanks hun goede contacten toch allerlei opdrachten aannemen om de kost te verdienen, zoals dus het schilderen van portretten.

Op de volgende website is een facsimile van de eerste uitgave uit 1604 van het Schilder-boeck van Mander te vinden.

Zie: http://www.dbnl.org/tekst/mand001schi01_01/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s