Home

Langs de burgerzaal bevinden zich de galerijen, die op hun beurt leiden naar de verschillende afdelingen  van de stadsregering. De uiteinden van de galerijen en de doorgangen naar de afdelingen worden bewaakt door goden die tevens de planeten voorstellen. Op deze manier werden de afdelingen verbonden met het universum en namen ze deel aan de harmonie daarvan.[1]

In de noordoosthoek staat Cybele, godin van de aarde en moeder van al dat groeit, bij de deur van de weeskamer. Zij gold als behoedster van mensen en steden. In dezelfde hoek staat Saturnus, de god van de landbouw, met een ploeg, sikken en korenschoof. Saturnus was ook de personificatie van de Tijd.[2] Achter hem leidt dan ook een trap naar het torenuurwerk.

In de zuidoosthoek staat Mercurius, de god van de handel, met een geldbuidel in de hand. Hij staat bij de ingang naar de Amsterdamse Wisselbank. Mercurius wordt vergezeld door Diana, de godin van de jacht en visserij. Zij bewaakt de kamer der Thesaurieren Ordinaris, die zijn rijkdom dankte aan buit die de Amsterdamse kooplui binnenbrachten.

In de zuidwesthoek staat Apollo, zonnegod en  god van de muziek en andere kunsten, met een reliëf vol muziekinstrumenten die de harmonie verbeelden. Dit stond voor het werk van de commissarissen der kleine zaken, die kleine twisten bemiddelden. In deze hoek staat ook Jupiter, de oppergod. [3] [4] Jupiter wordt hier afgebeeld met een adelaar, als voorteken van zijn overwinning op de reuzen, een bliksemschicht, en de geit Amalthea.[5]

In de noordwesthoek staan Mars en Venus en kijken innig naar elkaar, volgens het klassieke verhaal van de liefde. Venus staat als liefdesgodin omringd door cherubijnen, een zwaan en een duif, voor de commissarissen van huwelijkse zaken. Achter oorlogsgod Mars leidde een trap naar de grote en kleine krijgsraadkamer, de vergaderplaatsen van de officieren der stedelijke schutterij.[6] [7]

Ook de ingangen naar andere ruimtes zijn versierd met reliëfs, die deze ruimtes aanduiden en becommentariëren.  Zo wordt in de noordelijke galerij Icarus, die met zijn wassen vleugels te dicht bij de zon vloog, afgebeeld boven de desolate boedelkamer (faillissementen). In de versieringen rondom zoeken ratten om een lege geldkist naar voedsel tussen stekelige planten, beurzen met gaten en gebroken sloten.

Boven de assurantiekamer (verzekeringen) is Arion te zien, vergezeld door een lier en een dolfijn. De over boord gegooide Arion bespeelde zijn lier, wist daarmee een dolfijn te betoveren en werd op die manier door de dolfijn aan wal gebracht. In de bijbehorende festoen zijn papaverbollen verwerkt, die laten zien dat men, indien goed verzekerd, goed zou kunnen slapen.

In de reliëfs boven de deuren van de secretarie, in de zuidelijke galerij, is een hond te zien die waakt bij het lijk van zijn baas, als symbool van Trouw. Ook is hier het symbool van de Zwijgzaamheid, die tevens in de vierschaar te vinden is, weergegeven: een vrouw met de vinger op de lippen, ganzen met stenen en de bek, en hier ook nog een stomme vis. In de versieringen rondom zijn meer zaken te zien die verband houden met het werk van de secretaris.[8] [9]


[1] Naar: ‘Beelden kijken – de kunst van Quellien in het Paleis op de Dam’ – Katharine Fremantle, de Jong & Co Hilversum, 1979 – p39

[2] Naar: ‘Hall’s Iconografisch Handboek – Onderwerpen, symbolen en motieven in de beeldende kunst’ – James Hall, vertaling Theo Veenhof, Primavera Pers Leiden, 2006 – p306

[3] Naar: ‘Het Paleis op de Dam – de geschiedenis van het gebouw en zijn gebruikers’ – M.G. Emeis, Elsevier Nederland B.V. Amsterdam/Brussel, 1981 – p43

[4] Naar: ‘Beelden kijken – de kunst van Quellien in het Paleis op de Dam’ – Katharine Fremantle, de Jong & Co Hilversum, 1979 – p41/42

[5] Naar: ‘Hall’s Iconografisch Handboek – Onderwerpen, symbolen en motieven in de beeldende kunst’ – James Hall, vertaling Theo Veenhof, Primavera Pers Leiden, 2006 – p174

[6] Naar: ‘Het Paleis op de Dam – de geschiedenis van het gebouw en zijn gebruikers’ – M.G. Emeis, Elsevier Nederland B.V. Amsterdam/Brussel, 1981 – p44

[7] Naar: ‘Beelden kijken – de kunst van Quellien in het Paleis op de Dam’ – Katharine Fremantle, de Jong & Co Hilversum, 1979 – p44

[8] Naar: ‘Beelden kijken – de kunst van Quellien in het Paleis op de Dam’ – Katharine Fremantle, de Jong & Co Hilversum, 1979 – p46

[9] Naar: ‘Het Paleis op de Dam – de geschiedenis van het gebouw en zijn gebruikers’ – M.G. Emeis, Elsevier Nederland B.V. Amsterdam/Brussel, 1981 – p44

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s