Home

Nil_Volentibus_ArduumToen jan Vos stierf in 1667 richtte zijn collega uit de tijd van de schouwburgdirectie, Lodewijk Meyer, een kunstgenootschap. Dit genootschap nam een positie in tegen de schouwburg: Nil Volentibus Arduum. [1] Het genootschap was geïnspireerd op de Académie Française die in Parijs optrad als kunstrechter en –wetgever. De opvattingen die men had werden als een soort verzamelwerk van de Nilleden vastgelegd in ‘Nauwkeurig Onderwijs in de tooneel‐poezy’. Een paar punten zijn o.a.:

  • Ze moeten heerlijk zijn, en door de pracht van de vertoning behagen en vermaken
  • Ze moeten steeds nieuw zijn omdat ongewoonheid vermaak geeft
  • Ze moeten verscheiden zijn zowel in personen als inde wijze van vliegen (binnen een stuk mag een kunstwerk dus maar één maal gebruikt worden)
  • Ze moeten overvloedig zijn, maar moeten het werk ook weer niet verdoven

Ook kon men niet zomaar ieder stuk opsieren met kunst‐ en vliegwerk. Bij waargebeurde verhalen bijvoorbeeld was het niet de bedoeling om het te realistisch te maken, alleen verhalen uit de oudheid waren hiervoor geschikt vond men. Men nam nu alleen de kernpunten uit de klassieke drama’s over, zoals de eenheden van tijd, plaats en handeling: de eisen dat het verhaal zich binnen 24 uur moest afspelen, zoveel mogelijk op één plaats en met een duidelijke rode draad. Verder mochten er geen gewelddadige activiteiten of onwaarschijnlijke gebeurtenissen worden getoond. Zoals gezegd, werd hiermee dus ook de onderwerpkeuze ingeperkt: geen actuele politieke of godsdienstige thema’s.

Nil en haar leden hadden veel kritiek op drama’s die niet aan hun regels voldeden maar wel opgevoerd werden. Vooral Lodewijk Meijer en Andries Pels maakten zich hiermee niet populair. Er werden zelfs alleen stukken opgevoerd in de Schouwburg die de Nil leden zelf goedvonden. Di zorgde er helaas maar onoverkomelijk weer voor dat er veel minder publiek kwam kijken en de inkomsten voor de Schouwburg daalde. Dat leverde weer problemen op voor de stedelijke armenzorg, want die werd gedeeltelijk uit de Schouwburgkas gefinancierd. In 1681 verscheen er uitzonderlijk schrijven: Gebruik en misbruik des Tooneels van A. Pels. Het opvallende hieraan is dat  Pels hierin erg kritisch is tov kunst- en vliegwerken, terwijl deze nu juist zoveel succes hadden gebracht. De belangrijkste reden van zijn kritiek was dat het gebruik van kunst en vliegwerk in tegenspraak was met de ‘waarschijnlijkheid’, een centraal begrip in de Frans-classicistische doctrine. Het boek van Pels lijkt een kentering te markeren in de populariteit van de kunst- en vliegwerken. Het publiek echter blijft nog wel toestromen om spektakelstukken te zien.

[1] http://lambo.nl/sites/lambo.nl/files/art_source_files/kunst_en_wetenschap_17e_eeuw.pdf. Geraadpleegd op 2-4-2013

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s