Home

burgerzaal

De burgerzaal is de grootste zaal van het paleis op de Dam. Deze zaal is het middelpunt van het gebouw en is geïnspireerd op de basilica’s uit de Romeinse oudheid en moest een groots gevoel van macht geven. De burgerzaal was een ontmoetingsplaats voor burgers en vind plaats in het midden van het gebouw. In het oude Rome werd deze ruimte ook wel gebruikt voor bijeenkomsten en/of handel. De burgerzaal was een overdekt stadsplein wat symbool staat voor de vrijheid van de burgers met een wakend oog van zijn bestuurders. De ruimte heeft een heldere harmonieuze maatvoering met mythologische figuren die het succes van Amsterdam in een historisch perspectief plaatsen.

De ruimte is vormgegeven als een universum waarin Amsterdam het middelpunt is. Het stond voor de voortreffelijkheid van de stadsrepubliek en verbeelde de macht van de Amsterdamse burgerij. De marmeren vloer toont alle windstreken waar de handelsschepen van de Nederlandse vloot heen voeren. Het laat in grote cirkels kaarten zien van het noordelijk en westelijk halfrond, met daartussenin de noordelijke sterrenhemel.

Boven de bogen aan de uiteinden van de zaal bevinden zich de personificaties van de vier elementen (aarde, lucht, water en vuur) waaruit, naar men dacht, het heelal was opgebouwd. De aarde wordt voorgesteld als een vrouw met een stadsmuur als kroon op haar hoofd, net als Cybele.Ze staat op het punt haar kind de borst te geven, als teken van vruchtbaarheid, en wordt omringd door dieren en een boom met vruchten. Het beeld wordt begeleid door een festoen die de producten der aarde toont. De verbeelding van de lucht  wordt weergegeven als Juno die een pauw en een kameleon vasthoudt, een dier waarvan met aannam dat het van de lucht leefde. In de festoen boven haar bevinden zich cherubijnen die, al bellenblazende, de wind moeten voorstellen. Ook de vogels en een wolk staan voor dit element. De personificatie van het vuur houdt een schaal vast van waaruit vlammen omhoog stijgen, met daarboven de Feniks. In haar festoen rijzen kinderen uit vlammen op en zijn bezig met smeedwerk (aambeeld e.d.). Ook zijn er donderstralen en bliksemschichten te zien. Het element water wordt weergegeven door Neptunus met zijn satellieten, een drietand en een gekantelde urn waaruit water stroomt. Boven de ingang van de burgerzaal is wederom Amsterdam afgebeeld, tussen de beeltenissen van Gematigdheid en Wijsheid. Hier draagt ze olijf- en palmtakken, die vrede en beloning voor verdienste betekenen (oorspronkelijk symbool van militaire overwinning). Achter Amsterdam vliegen kinderen die aan de ene kant goed bestuur, handel (vanwege de caduceus) en de welvaart die het voortbrengt verbeelden, en aan de andere kant ook de vier elementen voorstellen: water (roer), vuur (stralend oog), lucht (gevleugelde hoed van Mercurius), en aarde (Hoorn des Overvloeds). Aan de uiteinden van het fries onder Amsterdam zijn de zon, de maan en de tekens van de dierenriem afgebeeld, die symbool staan voor de eeuwigheid. In het midden van het fries bijt een slang om een zandloper (tijd) in zijn eigen staart; ook een symbool voor eeuwigheid. Links van de slang staan vruchten en bloemen uit de zomer en lente, rechts uit de herfst en winter.Aan weerszijden van de ingang, boven de toegang naar de justitiekamer en de burgemeesterskamer, zijn reliëfs die het goede bestuur uitbeelden: links Amphion, rechts Mercurius, Io en Argus. Amphion is te zien met zijn lier. Het stond symbool voor de harmonie van het volk, dat nodig was om een welvarende stad te zijn.Het reliëf van Mercurius, Io en Argus vertelt dat de stad goed in de gaten gehouden wordt.Boven de grote toegangspoort naar de schepenzaal, waar de rechtszittingen plaatsvonden, wordt de Gerechtigheid (Justitia) verbeeld met zwaard (teken van macht) en weegschaal, vergezeld door de Dood en de Straf. Zij vertrappen Hebzucht (als koning Midas) en Nijd (als razende Medusa met een kapsel van krioelende slangen). De Dood wordt weergegeven als geraamte met een zandloper en de Straf als iemand wiens been door een knieverbrijzelaar bewerkt wordt.

Ook is hier Mercurius te zien. Het fries eronder laat het gevleugelde oog van God zien, dat ,in combinatie met de meetlatten, Christus’ woorden: ‘Met dezelfde maat waarmee gijlieden meet, zal ulieden wedergemeten worden.’ verbeeldt. De beelden aan deze zijde symboliseren de tijd die door wandaden wordt verkort, als tegenhanger van de verbeelding van de eeuwigheid aan de overkant. In het festoen boven de ingang naar de schepenzaal hangt een klok waarvan de wijzer elf uur slaat als waarschuwing aan hen die er naar binnen gaan. Boven deze beeldengroep draagt Atlas, het gietmodel van het beeld buiten, de wereld op zijn rug.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s